Pandemi nouvo kowonaviris la bay anpil defi nan tout dimansyon. Li gen enpak dirèk sou dinamik moun kap sikile, pliske anpil nan mezi yo pran pou viris la ka pa gaye gen pou wè ak fason moun deplase nan vil ak nan peyi yo. Nan yon peryòd de tan trè kout, nou te wè gen yon entèripsyon nan kantite moun kap sikile nan popilasyon yo, akoz mezi izòlman sosyal, sispansyon nan mwayen transpò ak ogmantasyon nan kontwòl sou fwontyè yo. Men, viris sila pa gen baryè. Li te kontinye fè chimen li epi gaye tout kote nan mond lan. Nan yon premye moman, sant pandemi an se te nan rejyon Wuhan nan peyi Lachin, tou swit apre, li rantre nan Ewòp epi li rive nan peyi Etazini. Sa pat anyen, pandemi sila gaye nan peyi Amerik Latin yo, Karayib yo ak nan peyi Lafrik yo. Kantite moun ki enfekte kontinye ap miltipliye ak anpil rapidite nan rejyon sila yo, anplis, nou pa gen preziyon sou kantite moun ke viris la frape.

Malgre inegalite brital ki genyen, chak sosyete te reponn ijans sila atravè kèk estrateji lokal, redefini dinamik yo epi tante adapte ak teknoloji yo genyen ki disponib. Nou konnen kriz sanitè sila ansanm ak kriz ekonomik ki genyen aktyèlman an gen posiblite pou apwofondi esklizyon sosyal ak sitiyasyon vilnerab ke imigran, nan diferan kontèks, ap afwonte. Anplis, menas sila se pa sèlman sante moun sa yo li ap afekte, men tou, lap afekte kondisyon lavi yo ak tout fanmi yo. Youn nan fason pou prevni ak pwoteje moun sa yo devan defi kowonaviris la, se enkli yo nan politik pou kontrekare pandemi sila, fè yo gen aksè avèk bon jan enfòmasyon. Pliske sikilasyon fo enfòmasyon (fake news) ak dezenfòmasyon se yon bagay ki kreye anpil panik epi ki kontribye pou fè moun yo vin plis vilnerab ak menas viris la.

Gras ak CEMI epi Programa de Pós-Graduação em Antropologia Social do IFCH / Unicamp, epi nan yon kolaborasyon sere avèk chèchè nan Inivèsite UFRJ ak UNILA ansanm ak etidyan epi pwofesyonèl ayisyen ki nan Brezil, nou mete sou pye yon Obsèvatwa Kreyòl ki gen pou wòl: reyini enfòmasyon ak nouvèl ki soti nan peyi d’Ayiti ak nan dyaspora a nan objektif pou pwodwi enfòmasyon fyab ak itil pou ka ede ayisyen ak ayisyèn fè fas ak pandemi an epi tou anrejistre lavi kotidyen moun yo avèk enpak pandemi a sou popilasyon sila.